envelope redakcja@polskiinstalator.com.pl home ul. Rosoła 10a
02-786 Warszawa

PI www

Plany klimatyczne i energetyczne państw UE do korekty

Jak oceniła Komisja Europejska, planowane działania w zakresie efektywności energetycznej państw członkowskich UE nie pozwolą osiągnąć celów UE do 2030 r. Dlatego państwa członkowskie powinny zmodyfikować krajowe plany energetyczne i klimatyczne do grudnia 2019 r. Jest to zalecenie, które Komisja Europejska opublikowała niedawno, po przeanalizowaniu krajowych planów energetycznych i klimatycznych (NECP), które 28 państw członkowskich UE przedłożyło na początku tego roku.

Więcej…
Dobór instalacji PV do budynku ogrzewanego pompą ciepła


Widok instalacji fotowoltaicznej na dachu domku jednorodzinnego staje się w naszym kraju coraz częstszy. Zazwyczaj nie są to instalacje o dużej mocy i energia, jaką produkują, bez problemu jest w[...]

Więcej…

Wentylacyjna pompa ciepła Stiebel Eltron


Wielofunkcyjna pompa ciepła serii LWZ 5/8 CS Premium to nowa generacja pomp ciepła typu powietrze-woda. Jest to monoblokowe urządzenie, które realizuje aż cztery funkcje: ogrzewanie, wentylację z[...]

Więcej…

Raport NIK o OZE i najnowsze dane GUS wezwaniem do poważnej refl eksji i pilnych działań


Jeżeli instytucje państwa działają prawidłowo, raport NIK pod obiecującym tytułem „Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii", pod którym kryją się mniej obiecujące ustalenia, nie powi[...]

Więcej…

Nowy kocioł kondensacyjny Victrix Zeus 25

Victrix Zeus 25 marki Immergas to wiszący kocioł dwufunkcyjny zapewniający najwyższy komfort użytkowania przy minimalnych kosztach inwestycyjnych. Z powodzeniem zadowoli użytkowników mieszkań i małych domów, którzy potrzebują ciepłej wody użytkowej na poziomie wyższym niż z kotła przepływowego.

Więcej…
Pierwszy kwartał 2019 w branży instalacyjno-grzewczej


Sytuacja w branży i gospodarce w I kwartale 2019 roku była kontynuacją trendu z poprzednich kwartałów 2018 roku. Odnotowano znaczne wzrosty sprzedaży w większości grup produktowych w branży [...]

Więcej…

Świat zaworów z wyższej półki


Firma Arco, hiszpański producent zaworów do wody, gazu i ogrzewania, jest niekwestionowanym liderem w branży instalacyjnej, od 45 lat nieustannie wyznaczającym trendy i kierunki rozwoju[...]

Więcej…

Grzejniki aluminiowe – fakty i mity Cz. 5. Aluminiowe grzejniki członowe w instalacjach z rur miedzianych – mity


W artykule omówiono tematykę stosowania aluminiowych grzejników członowych w wodnych instalacjach grzewczych, porównując ich cechy użytkowe z innymi typami grzejników i wskazując przewa[...]

Więcej…

Wentylacja naturalna – rozwiązania, przykłady, ograniczenia

Najstarszym i wciąż najbardziej popularnym rodzajem wentylacji budynków mieszkalnych, stosowanym od lat, jest wentylacja naturalna. Wentylacja naturalna, zwana też grawitacyjną, wykorzystuje przede wszystkim zjawisko zwane efektem kominowym, a więc powstawanie ciągu powietrza w kanale wentylacyjnym na skutek różnicy gęstości powietrza zewnętrznego i wewnętrznego.

Różnica gęstości spowodowana jest różnicą temperatury na zewnątrz i wewnątrz domu. Ruch powietrza powstaje również na skutek różnicy ciśnienia wywołanej działaniem wiatru na budynek.

Więcej…
Odprowadzenie spalin z urządzeń grzewczych w świetle obowiązującego prawa


O odprowadzaniu spalin z urządzeń grzewczych mówi się mało, choć jest to wyjątkowo ważna kwestia. Czynność ta ma na celu ochronę pomieszczeń oraz przebywających w nich osób przed szkodliwym [...]

Więcej…

Filtracja w urządzeniach bezpośredniego odparowania (Split, Multisplit)


Ze względu na coraz większe zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego musi być ono przed dostarczeniem do pomieszczeń wentylowanych lub klimatyzowanych właściwie oczyszczone, zależnie od oczekiw[...]

Więcej…

Czynności przeglądu i czyszczenia jednostek zewnętrznych i wewnętrznych Cz. 2. Sposób wykonania


W jaki sposób i dlaczego należy czyścić i konserwować urządzenia klimatyzacyjne oraz jaki ma to wpływ na parametry techniczne i żywotność urządzeń wchodzących w skład systemu klimatyzac[...]

Więcej…

Pomieszczenia higieniczno-sanitarne a wandalizm

Polskie przepisy budowlane określają pewną grupę pomieszczeń, jako pomieszczenia higieniczno-sanitarne. Najczęściej są to pomieszczenia pomocnicze niezbędne do właściwego funkcjonowania całości obiektu, budynku, lokalu i znajdują się w budynkach o funkcji mieszkalnej, użyteczności publicznej oraz w obiektach zakładów pracy, jak np. łazienki w mieszkaniach, toalety w teatrach, szatnie i umywalnie w zakładach pracy. Występują również, jako pomieszczenia o funkcji podstawowej, np. w łaźniach publicznych.

Toalety publiczne to miejsca najbardziej narażone na akty wandalizmu.

Więcej…
Eliminacja zapachów z kanalizacji – systemy i elementy równoważące ciśnienie w instalacji Cz. 2.


W poprzednim numerze Polskiego Instalatora naświetlono problem powstawania gazów złowonnych w sieciach kanalizacyjnych oraz urządzeniach towarzyszących. Omówiono przyczyny oraz możliwe [...]

Więcej…

Oczyszczalnia dla hotelu Cz. 1. Informacje ogólne i przykładowy dobór


W artykule omówiona zostanie kwestia doboru oczyszczalni dla niewielkiego obiektu hotelowego wraz z restauracją. Zwrócona zostanie uwaga na ważne kwestie, które należy brać pod uwagę pr[...]

Więcej…

Przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne. Jak i z czego wykonać? Cz. 3. Przyłącza kanalizacyjne


Przyłącza wodne i kanalizacyjne są jednym z najważniejszych i niezbędnych elementów infrastruktury każdego budynku. Bieżąca woda potrzebna jest już na etapie prac fundamentowych. Wszelkie sprawy [...]

Więcej…

sotralentz fabryka2Artykuł jest próbą określenia skali problemu, z jakim przyjdzie nam się zmierzyć w związku z użytkowaniem szybko rosnącej liczby przydomowych oczyszczalni ścieków (POŚ) w Polsce. Realizacja takich inwestycji to zaledwie wstęp do niezwykle ważnego, a wciąż niedocenianego zagadnienia, jakim jest profesjonalna kontrola i serwisowanie pracujących oczyszczalni.

 

Rynek funkcjonujących POŚ w Polsce

W Polsce przydomowe oczyszczalnie ścieków są montowane od lat 90. XX wieku. Dynamiczny rozwój tych systemów w naszym kraju jest bezpośrednio związany z rozpoczęciem finansowania ich projektów i budowy: najpierw przez NFOŚiGW i WFOŚiGW, później przez urzędy marszałkowskie i Ministerstwo Środowiska przy wsparciu Unii Europejskiej. W latach 2004-2008 jedynym źródłem finansowania POŚ były fundusze krajowe i nieliczne fundusze zagraniczne (głównie ze Skandynawii), natomiast w latach 2008-2013 i w obecnej perspektywie finansowej 2014-2020 do dyspozycji są również środki z UE. Przekłada się to wyraźnie na liczbę montowanych oczyszczalni. Do 2008 r., czyli w okresie 14-15 lat początkowego okresu wdrażania systemów POŚ w Polsce, zamontowano, jak wskazują szacunki, 150-200 tysięcy instalacji do indywidualnej asenizacji.

W tej liczbie jest około 50% oczyszczalni formalnie zewidencjonowanych oraz tyle samo zamontowanych bez wymaganego prawem zgłoszenia. Były to w 80% systemy drenażowe, pozostałe to tzw. oczyszczalnie biologiczne lub oczyszczalnie z napowietrzaniem. W latach 2008-2014, dzięki środkom z UE, w znaczący sposób wzrosła liczba POŚ w Polsce. Tylko w ciągu tych sześciu lat zostało zaprojektowanych i wybudowanych:

  • około 100 tysięcy oczyszczalni z napowietrzaniem, w tym 80 tysięcy w ramach przetargów publicznych oraz 20 tysięcy zakupionych przez klientów indywidualnie;
  • około 100 tysięcy oczyszczalni drenażowych, w tym 40 tysięcy w ramach przetargów publicznych oraz 60 tysięcy zakupionych przez klientów indywidualnie (Castoramy, LM, OBI, inne hurtownie i lokalni producenci).

W latach 2008-2014 każdego roku powstawało w naszym kraju średnio 33 tysiące indywidualnych instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków. Wcześniej było ich już 150-200 tysięcy, a więc obecnie w Polsce na terenach nieskanalizowanych ścieki są oczyszczane przez 300-400 tysięcy takich instalacji. Przetwarzają one ponad 40 mln m3 ścieków.

Potencjał do zagospodarowania

Dane GUS z 2013 r. oraz raport NIK z 2012 r. o wynikach kontroli gospodarki ściekowej gmin na obszarach nie objętych systemem kanalizacji zbiorczej za lata 2009-2011 wskazują, że:

  • około 92% z prawie 200 mln m3 ścieków wytwarzanych przez mieszkańców terenów nieskanalizowanych w Polsce jest usuwanych poza jakąkolwiek kontrolą i prawdopodobnie trafia do gleby czy wód gruntowych bez wymaganego prawem oczyszczenia;
  • około 40 mln m3 ścieków przetwarzają dotychczas powstałe instalacje POŚ, których mamy już w Polsce 300-400 tysięcy;
  • około 1 mln nowych instalacji oczyszczalni należałoby jeszcze wybudować, aby rozwiązać problem asenizacji ścieków w Polsce.

 Perspektywy rynku nowych POŚ

Potrzeby rynku związanego z ochroną środowiska,a w szczególności oczyszczaniem ścieków w Polsce są bardzo duże. Na obszarach wiejskich niemal 70% mieszkańców nie ma odpowiednio rozwiązanego problemu ze ściekami. Oznacza to, że dla ponad 7 mln osób należy zaprojektować, sfinansować i na końcu wybudować około 1 mln nowych instalacji do indywidualnej asenizacji ścieków.

Obowiązek rozwiązania problemu ze ściekami nakłada na Polskę Traktat Akcesyjny, podpisany 16 kwietnia 2003 r. w Atenach, a w nim tzw. dyrektywa ściekowa – 91/271/EWG, nakreślająca indywidualne systemy przejściowe państw członkowskich na jej wdrożenie. Ostateczny termin wdrażania dyrektywy mija 31 grudnia 2015 r.

Proces projektowania i budowy POŚ w Polsce w latach 2014-2020 będzie wspomagany przez fundusze krajowe (NFOŚiGW, WFOŚiGW) oraz unijne. Środki finansowe będą pochodzić głównie z 16 Programów Regionalnych (wojewódzkich) oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z oczekiwaniami, docelowo w Polsce powinno powstać około 1 mln POŚ z przewagą systemów biologicznych (z napowietrzaniem). Realizacja programu budowy oczyszczalni na terenie gmin zakłada po wykonaniu inwestycji osiągnięcie określonego efektu ekologicznego. Inwestycje te wymagają zatem sprawnego systemu monitoringu na każdym etapie przygotowania i realizacji, ale o efektach przesądzi także zapewnienie właściwych warunków eksploatacji. Przydomowe oczyszczalnie potrzebują bowiem profesjonalnego serwisowania przynajmniej raz do roku, najlepiej przez fabryczny serwis producenta. Właśnie o tym warto pamiętać planując inwestycje w gminach oraz przekazując ogromne środki na ich sfinansowanie.

Gospodarka ściekowa a obowiązki gmin

Gospodarka ściekowa na terenie gmin jest ich zadaniem własnym wynikającym z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach [1]. Wiąże się to z obowiązkiem prowadzenia przez gminy ewidencji zbiorników na nieczystości (szamb) oraz przydomowych oczyszczalni ścieków. Jednak z różnych przyczyn w większości gmin system ewidencji nie istnieje. Uporządkowanie gospodarki ściekowej wymaga obecnie nie tylko rozszerzenia zapisów powyższej ustawy, ale i konsekwentnej kontroli ich wypełniania. Treść ustawy należałoby uzupełnić o nałożenie na gminy obowiązku wykonywania co roku bilansu ścieków z terenu całej gminy z uwzględnieniem obszarów objętych siecią kanalizacyjną; ścieki i woda powinny się bilansować minus 5-10% wody z przeznaczeniem na cele gospodarcze. Gminy powinny raz w roku przekazywać zbiorcze rozliczenie gospodarki ściekowej do właściwego urzędu marszałkowskiego, a wójtowie, którzy się nie rozliczą, powinni być na wniosek urzędu marszałkowskiego kontrolowani z możliwością nałożenia kary finansowej za zaniedbania.

Temat systemu kontroli przydomowych oczyszczalni ścieków poruszany był w poprzedniej kadencji Sejmu RP. Odpowiadając na interpelację poselską sekretarz stanu Ministerstwa Środowiska omówił istniejące prawodawstwo w odniesieniu do dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Ministerstwo Środowiska potwierdziło przeniesienie obowiązku kontroli POŚ w zakres kompetencji organów samorządowych Monitoring powinien się odbywać przez sprawdzanie podpisanych umów na odbiór osadów oraz nieczystości ze szczelnych zbiorników.

Gospodarką ściekową w gminach zajmowała się również Najwyższa Izba Kontroli. 18 kwietnia 2012 r. opublikowała raport o wynikach kontroli gospodarki ściekowej gmin na obszarach nie objętych systemem kanalizacji zbiorczej za lata 2009-2011 (I półrocze). Kontrolę przeprowadzono w 28 losowo wybranych gminach województwa kujawsko-pomorskiego. Wnioski obrazują pracę samorządów w czarnych barwach. Jak wynika z raportu w 2011 r. dostępu do kanalizacji nie miało 34,8% mieszkańców Polski. W 2010 r. jedynie w 3,4% nieskanalizowanych nieruchomości były przydomowe oczyszczalnie ścieków.

W wersji optymistycznej do 2013 r. liczba POŚ mogła wzrosnąć o 50%, co dałoby wskaźnik zaledwie 5,1%. Do zbiorczych oczyszczalni ścieków dowożono 8,4% nieczystości z terenów nieskanalizowanych. O pozostałych 91,6% nieczystości gminy nie miały żadnych informacji! Raport NIK potwierdził fikcję w wykonywaniu przez pracowników gmin przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz monitoringu pracy istniejących POŚ.

 sotralentz fabryka  sotralentz fabryka2
Fabryka przydomowych oczyszczalni ścieków firmy Sotralentz w Skierniewicach. Producenci dbający o dobrą markę muszą zapewniać nie tylko najwyższe standardy produkcji oczyszczalni, ale także profesjonalny serwis urządzeń po ich zamontowaniu

 

Monitoring inwestycji i braki w systemie

Zrealizowane i prowadzone inwestycje wskazują, że POŚ są coraz bardziej popularnym sposobem zagospodarowania ścieków na terenach wiejskich. Niestety, nadal nie wypracowano skutecznego systemu monitoringu tych inwestycji, szczególnie w przypadku oczyszczalni niewymagających pozwoleń wodnoprawnych [2]. Niedociągnięcia ujawniają się na różnych etapach inwestycji.

System kontroli na etapie przygotowania inwestycji

Oczyszczalnie bez pozwoleń wodnoprawnych.
Zgodnie z przepisami [2] na wprowadzanie do 5 m3 ścieków bytowych, pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego, do ziemi w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego lub do urządzeń wodnych leżących również w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, nie jest potrzebne pozwolenie wodnoprawne. Ponadto na wykonanie POŚ o przepustowości do 7,5 m3 nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz jedynie zgłoszenie zamiaru wykonania robót właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego [3]. I choć przy ocenie takiego zgłoszenia obowiązują podstawowe przepisy budowlane, w praktyce sprawa jest upraszczana.

Urzędnicy w starostwach powiatowych odpowiedzialni za formalną ocenę zgłoszenia zamiaru robót dokonują jedynie sprawdzenia zgodności załączonego do niego planu zagospodarowania działki z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych oraz ewentualnie studium zagospodarowania przestrzennego gminy. Zawodzi kontrola zgodności zakładanej budowy z ustawą o Wyrobach budowlanych [4]. Nagminnie nie jest sprawdzane usytuowanie odbiornika ścieku oczyszczonego w dopuszczonej prawnie odległości min. 1,5 m od lustra wód gruntowych.

Tymczasem, o ile nie ma konieczności kontrolowania w tym zakresie dokumentacji inwestorów instytucjonalnych (gmin), gdyż wiadomo, że w ramach zamówienia publicznego muszą oni zamawiać dostawy i usługi zgodne z prawem, o tyle jest to konieczne w przypadku inwestorów indywidualnych.

Skala montowanych przez małe firmy instalacyjne POŚ niemających dopuszczenia do zastosowania w budownictwie jest bardzo duża i niestety nie podlega to żadnej weryfikacji. Zasadne byłoby zatem żądanie załączenia do zgłoszenia zamiaru budowy POŚ aprobat technicznych czy deklaracji właściwości użytkowych oczyszczalni.

Oczyszczalnie z pozwoleniem wodnoprawnym.
Na budowę POŚ, która z uwagi na projektowany odbiornik ścieku oczyszczonego wykracza poza zwykłe korzystanie z wód, trzeba uzyskać pozwolenie wodnoprawne [2]. System kontroli pracy takiej oczyszczalni jest narzucony w decyzji pozwolenia wodnoprawnego. W zakres obowiązków właściciela nieruchomości wchodzi obsługa urządzeń zgodnie z dokumentacją techniczno-rozruchową producenta oraz treścią decyzji udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Użytkownik musi w ciągu pierwszego roku eksploatacji oczyszczalni wykonać minimum cztery badania jakości składu ścieku oczyszczonego. Jeśli na podstawie wyników badań parametry ścieku oczyszczonego będą odpowiadały rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki odprowadzane do wód lub ziemi wraz ze zmianami [5], to w kolejnych latach wykonuje się dwa badania parametrów ścieku oczyszczonego. Kontrola pracy oczyszczalni wymagających pozwolenia wodnoprawnego jest więc na tyle dopracowana ustawowo, że wystarczy skutecznie egzekwować wydaną decyzję przez właściwe starostwo powiatowe, aby dokonać oceny skuteczności pracy urządzeń w określonym czasie.

System kontroli na etapie powykonawczym

Zakończenie budowy POŚ musi być zgłoszone przez inwestorów prywatnych właściwemu organowi jednostki samorządowej. Na terenach wiejskich jest to wójt gminy. Wymóg taki wynika m.in. z przepisów Prawa ochrony środowiska [6] oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia [7]. Powszechna nieznajomość tych przepisów prowadzi jednak do tego, że inwestorzy indywidualni zwykle nie dokonują zgłoszenia rozpoczęcia eksploatacji POŚ do urzędu gminy. Towarzyszące temu zaniedbania w prowadzeniu przez gminy ewidencji zbiorników na nieczystości i przydomowych oczyszczalni skutecznie utrudniają realną ocenę stanu gospodarki ściekowej w gminach.

Sporo zastrzeżeń można też mieć do kontroli inwestycji zrealizowanych w ramach zamówień publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego. W ostatnich latach na terenach wiejskich zamontowano w ramach takich działań około 100 tysięcy POŚ. Z uwagi na 5-letni okres trwałości projektów, przez pierwsze 5 lat prawnym właścicielem instalacji pozostaje gmina, a właściciel nieruchomości jest jedynie jej użytkownikiem. Aby zagwarantować zakładany efekt ekologiczny, sposób kontroli pracy tych oczyszczalni oraz ich serwisowania należało zatem ustalić na etapie przygotowania inwestycji. Niestety, o to nie zadbano. Mieszkańcy otrzymujący oczyszczalnie w użytkowanie zostają co prawda (zazwyczaj) przeszkoleni przez wykonawcę robót w zakresie sposobu eksploatacji urządzeń zgodnie z zaleceniami producenta oraz otrzymują książkę eksploatacji POŚ z warunkami gwarancji i opisem obsługi, jednak nagminnie łamią zawarte tam wymagania. Efekt jest taki, że do gruntu często odprowadzane są ścieki, które nie odpowiadają rozporządzeniu Ministra Środowiska.

 sotralentz samochod
 Samochód serwisu fabrycznego Sotralentz. Gminy, które zdecydowały się na zakup i instalację oczyszczalni tej firmy, mogą liczyć na usługi serwisowe producenta, w tym na monitoring oczyszczalni przez Ogólnopolski System Zarządzania Serwisem, który przypomina użytkownikom o terminie i zakresie niezbędnych czynności serwisowych

 Przydomowe oczyszczalnie ścieków są alternatywnym sposobem rozwiązania gospodarki ściekowej na terenach, gdzie budowa zbiorczego systemu zebrania i oczyszczania ścieków jest ekonomicznie nieuzasadniona. W przypadku oczyszczalni zbiorczej prowadzony jest jednak ciągły monitoring parametrów ścieku oczyszczonego, co nie ma miejsca podczas pracy POŚ. Nadzór nad funkcjonowaniem oczyszczalni przydomowych ich właściciele, czyli gminy, w praktyce masowo przerzucają na użytkowników, którzy nie zawsze potrafią sobie z tym poradzić. Jednostki finansujące inwestycje, jak NFOŚiGW, WFOŚiGW oraz urzędy marszałkowskie, kontrolę inwestycji ograniczają do analizy procedury przetargowej. Nie badają zasadności wydatkowanych pieniędzy w stosunku do faktycznie uzyskanego efektu ekologicznego (trwałego w czasie). Tymczasem profesjonalna kontrola inwestycji po 2-3 latach od jej realizacji pokazałaby realia. Wiele urządzeń z różnych przyczyn nie oczyszcza ścieku do wymaganych prawnie parametrów, a nawet wcale. Ryzyko cofnięcia po kilku latach uzyskanej przez gminę dotacji zapewne zmusiłoby potencjalnych inwestorów do przemyślenia przyszłego systemu kontroli oraz zagwarantowania profesjonalnego serwisu wykonującego za użytkownika podstawowe czynności eksploatacyjne.

Obecnie prawie codziennie ogłaszane są nowe zamówienia publiczne na POŚ. Zaniechania osób zarządzających gminą w zakresie kontroli mieszkańców, jak gospodarują ściekami, są zrozumiałe z uwagi na niechęć do karania własnego elektoratu. Jeśli więc nie zmieni się stan prawny, w wyniku kolejnych inwestycji zamontowane zostaną lepsze lub gorsze oczyszczalnie, które kontrolowane będą jedynie przez użytkowników, często ze skutkiem przeczącym idei inwestycji.

Kontrola efektu i serwis. Niezbędne!

Zapowiadane przez Głównego Inspektora Sanitarnego na 2015/2016 r. kontrole funkcjonujących POŚ powinny zwrócić uwagę władz gminnych i użytkowników oczyszczalni na konieczność ich profesjonalnego serwisowania raz do roku oraz wywozu osadu ściekowego. O tym, jak ważna jest to sprawa i że bywa ona problematyczna przekonują choćby doświadczenia naszych zachodnich sąsiadów.

Rynek POŚ w Niemczech. Funkcjonuje tam obecnie blisko 2 mln przydomowych oczyszczalni ścieków, rynek jest więc w tym zakresie znacznie bardziej dojrzały niż w Polsce. Już w 2002 r., aby zagwarantować odpowiednią jakość ścieków odprowadzanych z POŚ, wdrożono wymóg prawny, że każda nowo wprowadzana na rynek oczyszczalnia przydomowa musi mieć dopuszczenie DIBt (Niemiecki Instytut Techniki Budowlanej), w którym dokładnie opisany jest sposób kontroli jej pracy. Kontrola ta dzieli się na podstawową inspekcję przeprowadzaną przez właścicieli/użytkowników oczyszczalni (ew. instalatorów) oraz kontrolę szczegółową wykonywaną przez certyfikowaną firmę serwisową. Poszczególne czynności, wywóz osadu, ewentualne usterki w pracy urządzeń muszą być wpisywane w książkę serwisową, do której wypełniania i przechowywania zobowiązani są użytkownicy bądź administratorzy oczyszczalni. Głównym wymogiem dla właścicieli oczyszczalni jest konieczność ich profesjonalnego serwisowania co 6 miesięcy, co musi być potwierdzone umową serwisową z firmą instalacyjną certyfikowaną przez DVA (Niemiecka Organizacja Wodna, Ściekowa i Odpadowa). Raport DVA Korrespondenz Abwasser sprzed czterech lat (01/2011) nie nakreśla jednak pozytywnego obrazu niemieckiego rynku funkcjonujących POŚ. Podkreśla się w nim, że wymagają one szczególnej dbałości, ponieważ pracują w trudniejszych warunkach niż duże oczyszczalnie. Ilość oraz skład ścieków, które są do nich odprowadzane, ulega relatywnie większym zmianom w czasie, z czym nie wszystkie rodzaje oczyszczalni przydomowych dostatecznie sobie radzą, z zasady nie obsługuje ich wykwalifikowany personel, a ponadto podczas ich montażu częściej popełniane są błędy (np. nieszczelności na zewnątrz lub wewnątrz między komorami). Problemem jest to, że pomimo wymogów prawnych użytkownicy często zaniedbują obowiązek regularnych kontroli pracy oczyszczalni i rzadko informują firmy serwisowe o usterkach, natomiast fachowe serwisowanie odbywa się w zbyt dużych odstępach czasu.

Polskie realia. Gdyby problemy z POŚ w Niemczech porównać z sytuacją w Polsce, trzeba by mówić o zwielokrotnionej skali i potrzebie pilnych działań. Na razie funkcjonuje u nas około 20% z liczby oczyszczalni zainstalowanych w Niemczech, łatwiej więc uzdrawiać sytuację, szczególnie w aspekcie prawnym. Jak alarmują serwisanci, najczęstsze przewinienia polskich użytkowników wynikają ze swoistej „oszczędności” i niewiedzy. A to nagminnie odłącza się zasilanie elektryczne przy korzystaniu z oczyszczalni z napowietrzaniem wyposażonych w dmuchawę lub nie wypełnia zaleceń dotyczących wywozu osadu z oczyszczalni, co może skutkować tzw. cofką do instalacji i problemami z pracą pomp, a to nie stosuje się preparatów z bakteriami, niezbędnych do wspomagania oczyszczania ścieków w technologii osadnika gnilnego z drenażem rozsączającym. Może warto zadbać, by działania te zaczęły być kojarzone z konsekwencjami, także finansowymi.

 Podstawa prawna:

[1] Ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2011 r. Nr 152, poz. 897)
[2] Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2014 r., poz. 850)
[3] Prawo budowlane (DzU z dnia 29 listopada 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) aktualizacja przepisów na dzień 26.09.2014 r.
[4] Ustawa o Wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 2004 r. (DzU Nr 92, poz. 881 z późn. zm.)
[5] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. (DzU Nr 137, poz. 984) w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki odprowadzane do wód lub ziemi wraz ze zmianami (DzU 2009, poz. 169 z 2009 r.)
[6] Ustawa Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r., art. 152, ust. l i art. 378, ust. 3 (DzU z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.)
[7] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (DzU Nr 283, poz. 2839)

 Autorzy: Adam Zawadzki, Piotr Bernaciak, Joanna Jankowska
Zdjęcia: Sotralentz


 

pi