envelope redakcja@polskiinstalator.com.pl home ul. Rosoła 10a
02-786 Warszawa





gabrysiakAby sprawdzić jakość wykonania instalacji HVAC warto sięgnąć po narzędzie, jakim jest termowizja. Pozwala ona na obiektywną ocenę oraz pomaga w udoskonalaniu rozwiązań projektowych, a przede wszystkim umożliwia skontrolowanie rzeczywistego stanu technicznego instalacji.

 

Dziś ciągle stawia się zadania zwiększania efektywności energetycznej budynków, systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji. Badania termowizyjne mają wspomagać ten proces i jednocześnie ułatwiać lokalizowanie i eliminowanie wad w konstrukcjach budynków i instalacjach HVAC. Wartości temperatury powierzchniowej mogą wiele powiedzieć o elementach konstrukcyjnych budynku, instalacji hydraulicznej, systemie HVAC czy instalacji elektrycznej. Problemy, które w innym przypadku są niewidoczne dla oka, stają się wyraźne, gdy patrzy się na nie przez obiektyw kamery termowizyjnej, pozwalającej na wykrywanie przenikania powietrza, nagromadzania wilgoci, zatorów w rurach czy przegrzewania obwodów elektrycznych.
Badania wykonane za pomocą kamer termowizyjnych pozwalają m.in. na:

  • kontrolowanie poprawności wykonania izolacji termicznej fundamentów budynku;
  • wykrywanie wad ogrzewania podłogowego;
  • wykrywanie niedrożności ogrzewania tradycyjnego;
  • lokalizowanie ukrytych pod tynkiem zamurowanych okien, wylotów kominów wentylacyjnych;
  • lokalizowanie wilgoci (źródła i zasięgu);
  • lokalizowanie strat zimna w instalacjach klimatyzacyjnych;
  • kontrolowanie jakości izolacji cieplnej;
  • wykrywanie miejsc nawiewu zimnego powietrza (np. przez kratki wentylacyjne);
  • lokalizowanie przecieków i awarii hydraulicznych;
  • określanie przebiegu instalacji ogrzewania i ciepłej wody położonej w przegrodach;
  • wykrywanie mostków termicznych;
  • wykrywanie nieszczelności budynków pasywnych i niskoenergetycznych mających duży wpływ na zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania tego typu budynków.

Zastosowanie termowizji w badaniach systemów HVAC pozwala obiektywnie ocenić jakość ich wykonania, udoskonalać rozwiązania projektowe i monitorować procesy technologiczne oraz eksploatację.

Termowizja w budownictwie

Ściany zewnętrzne, oprócz podstawowej funkcji konstrukcyjnej, spełniają w budynku zadanie głównej izolacji termicznej, akustycznej oraz paroprzepuszczalnej. Prawidłowo wykonana ściana wraz z izolacją utrzymuje temperaturę zbliżoną do temperatury zewnętrznej.
Analizę budynku kamerą termowizyjną można wykonać zarówno od zewnątrz budynku, jak i od wewnątrz. W obu przypadkach będziemy mogli dostrzec mostki termiczne, czyli „dziury”, przez które ucieka ciepło. Gdy wykonujemy pomiar w ogrzewanym pomieszczeniu, miejsca ucieczki ciepła są na termogramach pokazywane jako miejsca zimniejsze i zazwyczaj mają kolor ciemny – niebieski, zgodnie ze skalą temperatury. Natomiast jeśli pomiary wykonywane są na zewnątrz budynku lub w pomieszczeniach nieogrzewanych, to ma miejsce sytuacja odwrotna. Wówczas wadliwość izolacji termicznej lub wpływ wilgoci są pokazywane jako miejsca cieplejsze i jednocześnie – jaśniejsze na zdjęciach.

Tylko pomiary termograficzne od strony wewnętrznej budynku pozwalają na wykrycie wad w ścianach wewnętrznych i ścianach zewnętrznych ukrytych pod osłonami. Pomiary od wewnątrz są dokładniejsze z uwagi na bardziej stabilne warunki otoczenia. Przenikanie ciepła przez ścianę należy badać zimą przy niskich wartościach temperatury zewnętrznej.

Termowizja dla systemów ogrzewania

Dzięki badaniu termowizyjnemu łatwo zlokalizować wyciek z rur instalacji wodnej i c.o. Ponadto pomiar termowizyjny umożliwia ustalenie trasy przebiegu instalacji, co pozwala uniknąć jej uszkodzenia w trakcie przeprowadzania napraw. W celu prawidłowej i dokładnej lokalizacji wady instalacji należy zbadać jak najdłuższy jej odcinek. Jeżeli zarejestruje się zmianę temperatury powierzchniowej, oznacza to, że mamy do czynienia z defektem termicznym lub wykryciem miejsca wycieku.
W przypadku ogrzewania płaszczyznowego warto sprawdzić, czy cała powierzchnia grzewcza pracuje prawidłowo, ponieważ często poszczególne pętle grzewcze działają wadliwie. Gdy instalacja ogrzewania podłogowego współpracuje z pompą ciepła, następuje wtedy podniesienie parametrów temperaturowych na wyjściu pompy ciepła.
Natomiast w instalacjach grzejnikowych zasilanych z kotła c.o., jeśli dojdzie do nieprawidłowej pracy grzejników, czyli będą one w sposób niewłaściwy odbierać ciepło, to nastąpi powrót do kotła grzewczego wody o zbyt wysokiej temperaturze. Grzejniki z upływem czasu mogą wewnątrz pokrywać się kamieniem bądź rdzą (te nie wykonane z aluminium), w efekcie czego zmniejszają się prześwity otworów, dodatkowo kamień powoduje zmniejszoną wymianę ciepła. W razie problemów z pracą grzejników kamera termowizyjna pozwoli na określenie usterki, ocenę jej rozmiarów, a następnie podjęcie decyzji o dalszych działaniach czy to regulacyjnych, czy też odpowietrzania bądź kompleksowego remontu instalacji.

Termowizja dla systemów wentylacji i klimatyzacji

Wentylacja służy do zapewnienia właściwej cyrkulacji powietrza. Cyrkulacja powietrza oraz jego temperatura, wilgotność i jakość regulowane są natomiast przez system klimatyzacji.
Kamera termowizyjna nie jest w stanie uchwycić rozkładu strumienia powietrza. Pomiarowi i analizie może być poddane dopiero oddziaływanie powietrza na powierzchnię. Powietrze wypływające z nawiewników czy wentylatorów będzie zatem widoczne dopiero na suficie lub ścianie w postaci nagrzanej lub wychłodzonej powierzchni. Po wprowadzeniu do kamery dwóch parametrów: temperatury i wilgotności otoczenia (ręcznie lub automatycznie za pomocą sondy radiowej) kamera skalkuluje wartość punktu rosy, dzięki czemu na wyświetlaczu zostają zwizualizowane powierzchnie narażone w przyszłości na powstawanie zawilgoceń i pleśni.
Kolejnym kierunkiem wykorzystania badania termowizyjnego jest sprawdzenie poprawności montażu kanałów wentylacyjnych. Badanie takie wykonuje się poprzez pomiar szczelności kanałów pod wymaganym ciśnieniem. Posługując się kamerą, można także skontrolować, czy nie występują nieszczelności lub wady w izolacji przewodów klimatyzacyjnych. Ponadto przeprowadzenie badania termowizyjnego w klimatyzacji pozwoli:

  • określić rozkład temperatury w pomieszczeniu i na powierzchni przegród;
  • zbadać zastosowane w systemach klimatyzacji rozdzielnie, urządzenia i instalacje;
  • ocenić szczelność i izolacyjność przegród zewnętrznych;
  • skontrolować rozkład temperatury w klimatyzacji przemysłowej, precyzyjnej oraz w procesach technologicznych, wymagających zapewnienia odpowiedniego poziomu temperatury.

Autor: Robert Gabrysiak

O termowizji dla chłodnictwa, o tym jak wykonywać prawidłowy pomiar (w tym ustawienie emisyjności, RTC, właściwej odległości oraz przesłonach), a także o termowizji w badaniu układów fotowoltaicznych można przeczytać w dalszej części artykułu w pierwszym numerze Polskiego Instalatora PI 1/16.

Zamów
wersję
drukowaną
PI 1/2016

 

Zamów
e-wydanie
PI 1/2016


 

pi