Polski instalator - 7 grzechów głównych wentylacji pożarowej

05.09.2010.

NA ŁAMACH

INFORMATOR

DZIAŁANIA

O NAS I DO NAS

INNE

Newsletter
Nazwa Email Zaprenumeruj Wypisz się

Zagraniczna prasa fachowa

Reklama

7 grzechów głównych wentylacji pożarowej

10.07.2010.

Unormowania prawne

Rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z nowelizacjami. Ostatnia nowelizacja z dnia 12 marca 2009 r. nakazuje m.in. w zakresie wentylacji pożarowej:

§ 246 ust. 2

Klatki schodowe i przedsionki pożarowe, stanowiące drogę ewakuacyjną w budynku wysokim (W) dla stref pożarowych innych niż ZLIV i PM oraz w budynku wysokościowym (WW), powinny być wyposażone w urządzenia zapobiegające ich zadymieniu.

§ 270 ust. 1

Instalacja wentylacji oddymiającej powinna: Usuwać dym z intensywnością zapewniającą, że w czasie potrzebnym do ewakuacji ludzi na chronionych przejściach i drogach ewakuacyjnych, nie wystąpi zadymienie lub temperatura uniemożliwiająca bezpieczną ewakuację. Wyżej wymienione przepisy są tylko przykładem zapisów dotyczących unormowań prawnych w zakresie wentylacji pożarowej.

Grzech 1. Błędne założenie

W budynkach wysokich i wysokościowych, poza obiektami klasy ZLIV oraz PM należy zabezpieczyć przed zadymieniem nie tylko pionowe drogi ewakuacyjne (klatki schodowe oraz szyb windy pożarowej), ale również poziome drogi ewakuacyjne. Wykonuje się to najczęściej na dwa sposoby: Można projektować wg instrukcji ITB nr 378/2002 opartej na przepisach francuskich, która to instrukcja opisuje szczegółowo wydajności urządzeń i miejsce ich usytuowania, odległości kratek nawiewnych i wywiewnych oraz ich liczbę. Można założyć, że przy kompleksowym stosowaniu tego standardu, w odniesieniu do typowych poziomych korytarzy, nie ma potrzeby wykonywać symulacji komputerowych dla wykazania skuteczności wentylacji pożarowej. Drugim sposobem jest uzupełnienie zabezpieczenia poziomych dróg ewakuacyjnych, w przypadku kiedy zabezpieczenie pionowych dróg ewakuacji budynku zaprojektowane zostało w zgodzie z metodyką opisaną w normie PN/EN 12101-6. Trzeba tu nadmienić, że wymieniona norma została oparta na normie brytyjskiej obowiązującej w kraju, gdzie przepisy nakazywały ochronę tryskaczami wszystkich budynków o wysokości już powyżej 25 m, co uzasadniało brak wentylacji pożarowej na poziomych korytarzach ewakuacyjnych. Jedynym obecnie sposobem, żeby wykazać skuteczność takiego zabezpieczenia, jest wykonanie projektu wentylacji pożarowej poziomych korytarzy w oparciu o komputerowe symulacje CFD.

W obu wymienionych powyżej standardach zakłada się, że drzwi pomiędzy pomieszczeniami użytkowymi a korytarzem będą zamknięte! Teoretycznie jest możliwe, że ludzie w budynku zostaną odpowiednio przeszkoleni i podczas ewakuacji będą zamykać za sobą drzwi, ale o wiele bardziej prawdopodobne jest, że wiele z tych drzwi podczas pożaru pozostanie otwartych, co sprawi, że układ zabezpieczenia już w punkcie wyjścia jest niezgodny z założeniami, jakie poczyniono podczas projektowania i wykonywania symulacji CFD. Jeśli drzwi mogą pozostać (i bardzo prawdopodobne pozostaną) otwarte, to system powinien sobie poradzić i w tych warunkach. W polskich realiach nie sposób nikogo przekonać do dodatkowych wydatków (które nie wynikają bezpośrednio z przepisów), szczególnie związanych z bezpieczeństwem pożarowym (nikt nie zakłada pożaru). Jedynym sposobem, aby rozwiązać ten problem jest wprowadzenie w kolejnej nowelizacji „warunków technicznych” obowiązku montowania samozamykaczy, tak jak to zrobiono wcześniej w przypadku drzwi zamykających przedsionki pożarowe i klatki schodowe (czyli przestrzenie, które dodatkowo mają określona odporność ogniową).

Wydaje się, że nie jest konieczne stosowanie w otworach pomieszczeń do korytarza ewakuacyjnego drzwi o określonej odporności ogniowej. Wynika to z faktu, że czas ewakuacji z pomieszczeń obsługiwanych przez ten korytarz będzie znacznie krótszy niż czas po którym zwykłe drzwi (z pełnego drewna) ulegną ogniowi. Warunkiem koniecznym jest jednak przekonanie, że te drzwi są zamknięte, a dym wydostaje się tylko przez nieszczelności w stolarce budowlanej, a nie przez cały ich przekrój, ponieważ takiej sytuacji nie przewidują założenia projektowe systemu.

Grzech 2. Symulacje komputerowe CFD

Obecnie instalacje wentylacji pożarowej projektuje się w oparciu o komputerowe symulacje CFD, przy wykorzystaniu różnych programów komputerowych. Obserwujemy ożywioną dyskusję nad wyższością jednego programu nad drugim, o wyższej lub niższej dokładności odwzorowania rzeczywistego pożaru. Dywagacje te nie są jednak najważniejsze. Problemem, nad jakim należy się pochylić, są kwalifikacje osób, które te symulacje wykonują. Z własnych doświadczeń i opinii znanych mi fachowców mogę stwierdzić, że programy, o których mówimy, nie są wcale proste, a wynik intuicyjny. Szalenie ważne jest m.in. poczynienie odpowiednich założeń wstępnych, które to nigdzie nie są w odpowiedni sposób spisane (brak jest odpowiedniej procedury). Jest szereg rzeczy, które trzeba założyć, nie tylko związanych z geometrią obiektu, mocą pożaru, szybkością jego rozwoju itd., ale również m.in należy założyć odpowiedni materiał, jaki będzie ulegał spalaniu. Przejaskrawiając problem, można podać przykład, gdzie zakładając pożar niewielkiej mocy, dla którego paliwem będzie ograniczona ilość spirytusu etylowego, charakteryzującego się tym, że nie wytwarza dużych ilości dymu, wykazać będziemy mogli poprawność praktycznie każdego złego systemu wentylacji pożarowej.

Być może jedynym sposobem jest wprowadzenie obowiązkowej certyfikacji usług w tym zakresie, gdzie jednostki odpowiednio akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA), np. Państwowa Straż Pożarna (PSP), Instytut Techniki Budowlanej (ITB) lub Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Pożarnictwa (SITP) będą odpłatnie prowadzić szkolenia w tym zakresie, a ukończenie szkolenia i nabyte umiejętności potwierdzone zostaną odpowiednim egzaminem. Należy również wykonać obowiązkowy schemat raportu, jaki klient powinien otrzymywać po wykonaniu symulacji. Na jego podstawie w sposób transparentny można będzie ocenić, czy obliczenia wykonano poprawnie. Raporty z symulacji CFD wraz z obliczeniami i danymi wsadowymi w formie elektronicznej powinny być przekazywane PSP przy odbiorze budynku i odpowiednio w PSP archiwizowane, dla potrzeb odbiorowych, jak też i ewentualnych przyszłych zdarzeń pożarowych.

Jarosław Wiche

...pełna wersja artykułu w PI 7-8/10

Zmieniony ( 10.07.2010. )

WSTECZ

Wyszukiwarka

Reklama

Get The Best Free Mambo Templates at www.peekmambo.com

Grzejniki płytowe - Kotły gazowe - Pompy ciepła